ถาม-ตอบ …เพื่อความเข้าใจในข้อสอบ PISA วิทยาศาสตร์

ถาม-ตอบ …. เพื่อความเข้าใจในข้อสอบ PISA วิทยาศาสตร์

   Conceptaul ที่ต้องเข้าใจก่อนจะถึง การถามตอบ

                        ข้อสอบ PISA ไม่ได้ประเมิน “ความรู้วิทยาศาสตร์” แต่ ประเมิน “การรู้เรื่องวิทยาศาสตร์”

                       “ความรู้วิทยาศาสตร์” เป็น เนื้อความรู้ ที่ครูมักใช้ออกสอบ เพื่อประเมินว่า นักเรียนรู้อะไรบ้าง

         แต่           “การรู้เรื่องวิทยาศาสตร์” เป็น สมรรถนะทางวิทยาศาสตร์ ที่แสดงถึงความสามารถในการใช้ประโยชน์จาก ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ และ ความรู้เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์  ในบริบทของชีวิตจริง

                 

             คำว่า “ความรู้ทางวิทยาศาสตร์” หมายถึง 

                           – เนื้อหาที่จัดการเรียนการสอน       

   

            คำว่า “ความรู้เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์”  หมายถึง

                          – ความรู้ด้านกระบวนการค้นคว้าทางวิทยาศาสตร์ (Scientific inquiry)         

                         – การอธิบายทางวิทยาศาสตร์ (Scientific Explanation)

            

            คำว่า ” การใช้ประโยชน์จากความรู้ทางวิทยาศาสตร์”  หมายถึง          
                        – ระบุปัญหา หาความรู้ใหม่          
                        – อธิบาย ตีความ คาดการณ์ พยากรณ์  ปรากฏการณ์วิทยาศาสตร์       
                        – ลงข้อสรุปจากหลักฐาน หรือ ประจักษ์พยาน  เกี่ยวกับประเด็นทางวิทยาศาสตร์

 

           คำว่า  “บริบทของชีวิตจริง”  หมายถึง   สถานการณ์ในชีวิตที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี       
                             – ระดับส่วนตัว  

                            – ระดับสังคม

                            – ระดับโลก

     

                  1. ถาม :  การรู้เรื่องวิทยาศาสตร์ (Scientific Literacy)ใน ความหมายของ PISA เป็นอย่างไร ?

                     ตอบ  : ความสามารถ(ด้านวิทยาศาสตร์) ของบุคคลที่

                              1. จะเชื่อมโยงสิ่งต่างๆ เข้ากับประเด็นที่เกี่ยวข้องกับวิทยาศาสตร์ได้อย่างไตร่ตรอง         

                   และ     2. จะเชื่อมโยงสิ่งต่างๆ เข้ากับแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างไตร่ตรอง

 

                  2.  ถาม : PISA คาดหวังให้นักเรียนแสดงความสามารถหรือสมรรถนะด้านวิทยาศาสตร์ อย่างไร ?

                      ตอบ : Pisa คาดหวังให้นักเรียน สามารถ

                                      2.1 อธิบายปรากฏการณ์ในเชิงวิทยาศาสตร์ โดย                    
                                           2.1.1  นำความรู้วิทยาศาสตร์มาอธิบายปรากฏการณ์ อย่างสมเหตุสมผล
                                           2.1.2 นำความรู้วิทยาศาสตร์มาพยากรณ์การเปลี่ยนแปลงในเชิงวิทยาศาสตร์และให้เหตุผลที่สมเหตุสมผล   

                                           2.1.3 อธิบายถึงศักยภาพของความรู้วิทยาศาสตร์ที่สามารถนำไปใช้เพื่อประโยชน์ของสังคม

                                          (สรุป คือ ใช้ความรู้ทางวิทยาศาสตร์อิบายปรากฏการณ์ หรือทำนายสอดคล้องกับประจักษ์พยาน และ สมเหตุสมผล)

                                    2.2 ประเมินและออกแบบกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์                            

                                         2.2.1  ระบุประเด็นความสงสัย ที่ต้องการสำรวจในการศึกษาทางวิทยาศาสตร์                            

                                         2.2.2  บอกได้ว่าประเด็นความสงสัยหรือคำถามใดสามารถตรวจสอบได้ด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์     

                                         2.2.3  บอกและประเมินวิธีสำรวจตรวจสอบประเด็นความสงสัยหรือคำถามทางวิทยาศาสตร์ได้

                                           (สรุป คือ รู้ว่าประเด็นความสงสัยหรือคำถามใดสามารถตรวจสอบได้ด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ )             

                                  2.3 แปลความหมายข้อมูลและประจักษ์พยานในเชิงวิทยาศาสตร์       

                                         2.3.1 วิเคราะห์และแปลความหมายข้อมูลทางวิทยาศาสตร์และลงข้อสรุป        

                                         2.3.2 ระบุข้อสันนิษฐาน ประจักษ์พยาน (หลักฐาน) และเหตุผลในเรื่องที่เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์    

                                         2.3.3 ประเมินข้อโต้แย้งทางวิทยาศาสตร์และหลักฐานที่มาที่หลากหลาย

                                            (สรุป คือ ระบุได้ว่าจะต้องใช้ประจักษ์พยานหรือข้อมูลใดในการสำรวจตรวจสอบ และ รู้กระบวนวิธีตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์ )

                                                 ซึ่งทั้งหมดที่กล่าวมา นักเรียนต้องใช้      

                                                   1. ความรู้ด้านเนื้อหา     

                                                   2. ความรู้ด้านกระบวนการ       

                                         และ     3. ความรู้เกี่ยวกับการได้มาของความรู้ร่วมกับสมรรถนะต่างๆ 

                            เพื่อแก้โจทย์ปัญหาในแบบทดสอบวิทยาศาสตร์ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่หลากหลายในชีวิตจริงและเกี่ยวข้องกับตัวเอง ท้องถิ่น ประเทศหรือสถานการณ์ของโลก

 

               3.  ถาม :  ประเภทของคำถามในการประเมินPISA มีประเภทใด บ้าง ?

                    ตอบ :  คำถามที่ใช้ในการประเมิน Pisa ใช้สถานการณ์ในชีวิตประจาวันเป็นตัวตั้ง (Context-based questions) ซึ่งอาจอยู่ในรูปแบบ:

                               3.1 คำถามถูกผิด (Yes-No questions)

                               3.2 คำถามแบบเลือกตอบ (Multiple choice questions)

                               3.3 คำถามปลายเปิด (Open-ended questions)

                               3.4 การวาดภาพ (Drawings)         

                              3.5 คำถามแบบมาตรส่วนประเมินค่า (Likert scale questions)

 

                 4.  ถาม : การเขียนตอบคำถามปลายเปิด ที่ดีควรเป็นอย่างไร ?

                      ตอบ :   1.  ตอบให้ตรงคำถาม และครบถ้วน

                                2.  ไม่เขียนให้ส่วนใดส่วนหนึ่งของคำตอบมีความขัดแย้งกันเอง

                                3. เขียนด้วยสำนวนภาษาของตัวเอง (หลีกเลี่ยงการคัดลอกบางส่วนในคำถามมาใส่ในคำตอบ)

                               4. เขียนคำตอบให้อยู่ในรูปของประโยคที่ถูกต้อง

                               5. เขียนตัวบรรจงอ่านง่าย และใช้คำที่สุภาพ

 

หมายเหตุ 

             – ข้อความที่นำเสนอ ได้ ดัดแปลง จากข้อความที่ปรากฎในเวบไซต์ ของ สสวท.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  1. ประเภทของคำถามในการประเมินPISA มีประเภทใด บ้าง ? คำถามที่ใช้ในการประเมิน Pisa ใช้สถานการณ์ในชีวิตประจาวันเป็นตัวตั้ง (Context-based questions) ซึ่งอาจอยู่ในรูปแบบ:

                            3.1 คำถามถูกผิด (Yes-No questions)

                            3.2 คำถามแบบเลือกตอบ (Multiple choice questions)

                           3.3 คำถามปลายเปิด (Open-ended questions)

                            3.4 การวาดภาพ (Drawings)                             3.5 คำถามแบบมาตรส่วนประเมินค่า (Likert scale questions)

 

  1. การเขียนตอบคำถามปลายเปิด ที่ดีควรเป็นอย่างไร ?
  • ตอบให้ตรงคำถาม และครบถ้วน
  • ไม่เขียนให้ส่วนใดส่วนหนึ่งของคำตอบมีความขัดแย้งกันเอง
  • เขียนด้วยสำนวนภาษาของตัวเอง (หลีกเลี่ยงการคัดลอกบางส่วนในคำถามมาใส่ในคำตอบ)
  • เขียนคำตอบให้อยู่ในรูปของประโยคที่ถูกต้อง
  • เขียนตัวบรรจงอ่านง่าย และใช้คำที่สุภาพ