จับให้ได้ว่า…ข้อสอบ PISA ข้อนี้…ต้องการให้ทำอะไร

จับให้ได้ว่า…ข้อสอบ PISA ข้อนี้…ต้องการให้ทำอะไร

                  ลักษณะประจำตัวของข้อสอบ PISA วิทยาศาสตร์ คือ ต้องมี "สถานการณ์" มาให้อ่านประมาณ ครึ่งหน้าหรือ หนึ่งหน้า  และ บางครั้งมีภาพประกอบ   บางครั้งเป็นกราฟ  บางครั้งเป็นตารางข้อมูล  บางครั้งก็มีทั้งภาพประกอบ กราฟ และตารางข้อมูลจึง มีข้อเสนอแนะที่น่าสนใจ  ดังนี้

                                 

ขั้นตอนที่ 1 : เจอคำถาม อ่านคำถามก่อน

                 ไม่ว่าบทความจะมาก่อนคำถาม หรือคำถามขึ้นก่อนบทความ ให้พุ่งความสนใจไปที่ตัวคำถามก่อน อ่านโจทย์ อ่านตัวเลือกแต่ละข้อไว้ก่อนให้คุ้นชินกับตัวคำถาม

                  

ขั้นตอนที่ 2 : อ่านแบบพิจารณา พร้อมจับจุด

                  อ่านแบบพิจารณา และหาจุดสำคัญว่า ใคร ทำอะไร ที่ไหน อย่างไร เมื่อไหร่ จับ 5 ประเด็นนี้ให้ครบและวงไว้คร่าวๆ และถ้าเจอส่วนที่คุ้นๆ กับโจทย์ที่อ่านในตอนแรกให้ขีดเส้นใต้ แล้วให้อ่านต่อไป อย่ากลับไปตอบจนกว่าจะอ่านครบ เพราะผลของเรื่องอาจเปลี่ยนแปลงตอนท้ายได้

ขั้นตอนที่ 3 : จับสังเกตุใหได้ว่า ข้อสอบ ต้องการประเมินสมรรถนะใด

                 PISA ให้ความสําคัญกับการประเมินสมรรถนะทางวิทยาศาสตร 3 กลุ่ม ได้แก่
                       1.สมรรถนะในการ “ระบุประเด็นปัญหาทางวิทยาศาสตรและการตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์"
                       2.สมรรถนะในการ  "อธิบายปรากฏการณ์ในเชิงวิทยาศาสตร์"
            3. สมรรถนะในการ  "ใช้ประจักษ์พยานทางวิทยาศาสตร์"

                   แต่ละ สมรรถนะ จะประเมิน ดังนี้               

                               1.  สมรรถนะในการระบุ “ประเด็นปัญหาทางวิทยาศาสตรและ การตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์” ประเมินว่า นักรียนรู้ในเรื่องต่อไปนี้หรือไม่

           1.1 รู้ว่า ประเด็นปัญหา หรือ คำถามใด เป็นปัญหา ที่ตรวจสอบได้ทางวิทยาศาสตร์หรือ การทดลองทางวิทยาศาสตร์ และสามารถให้การเสนอแนะวิธีการตรวจสอบๆได้
                    1.2 รู้ว่าต้องใช้ ความรู้ ข้อมูล หลักฐานประจักษ้พยานใด เพื่อการออกแบบการตรวจสอบ
                    1.3 รู้วิธีการตรวจสอบ เช่น การทดสอบที่เที่ยงตรงต้องทําอย่างไร   จะต้องเปรียบเทียบอะไร   ควบคุมตัวแปรใด  และ เปลี่ยนแปลงตัวแปรใด จะต้องค้นคว้าสาระ และข้อมูลอะไรเพิ่มเติม และจะต้องทําอะไร/อย่างไรจึงจะเก็บข้อมูลที่ต้องการได้
                     ( ข้อนี้  ในการสอนของครู คือ การทำให้นักเรียนมีความรู้ ความสามารถ เกี่ยวกับ ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เกี่ยวกับ การทดลอง ล้วนๆ  )

 

            2. สมรรถนะในการ “อธิบายปรากฏการณ์เชิงวิทยาศาสตร์”  ประเมินว่านักเรียนมีความสามารถด้านต่างๆ ต่อไปนี้

หรือไม่

           2.1 สามารถบรรยาย ตีความ ปรากฏการณหรือสถานการณ์
                    2.2  สามารถคาดการณ์ พยากรณ์ การเปลี่ยนแปลงที่อาจจะเกิดขึ้น
                    2.3  ประเมิน คําบรรยาย คําอธิบาย ที่มีการนำเสนอว่ามีความสมเหตุสมผลหรือไม่ อย่างไร
                            ( ข้อนี้ ก็ ทฤษฎีการเรียนรู้ของ Bloom ที่ครูรู้จักดี เกี่ยวกับ ความรู้ความจำความเข้าใจ  การนำไปใช้  วิเคราะห์  สังเคราะห์  ประเมินค่า  นั่นเอง ซึ่งครูฝึกฝนนักเรียนอยู่แล้ว ในการสอน

                                               

            3.  สมรรถนะในการ “ใช้ประจักษ์พยานทางวิทยาศาสตร์” ประเมินว่านักเรียนสามารถใช้ประจักษ์พยานในด้านต่างๆ ต่อไปนี้หรือไม่

           3.1 ใช้ ข้อมูล หลักฐานจากการค้นคว้า  การเก็บข้อมูล  เป็นพื้นฐานสําคัญในการสรุป หรือการพยากรณ์ หรือ คาดการณ์ หรือ แสดงการเห็นด้วยหรือไม่เห็นด้วยอย่างสมเหตุสมผล
                    3.2  คาดการณ์ว่า จะมีอะไรเกิดขึ้นบ้างถ้ามีการเปลี่ยนแปลงตัวแปรบางอย่างนําแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ มาอธิบายได้ว่า ตัวแปร หรือ ปัจจัยใด มีส่วนสําคัญที่ทําให้เกิดผลตามที่กําหนด

                      ( ข้อนี้ ก็ ทักษะการบวนการทางวิทยาศาสตร์ เกี่ยวกับ การสรุป การอภิปรายผล อีกนั่นแหละ )

 

                    ซึ่งจะเห็นว่า  หากครูไม่สอนนักเรียนแบบ ” แลปแห้ง”  นักเรียนของครู มีโอกาสทำข้อสอบ PISA  ได้แน่นอน ครับ